Keyword Metodolojisi Açıklaması

Yöntem belgesi neden gerekiyor

Bir metadata denetiminin ne saydığını, neyi saymadığını ve her sayının nereden geldiğini anlatan yöntem belgesi. Buradaki hiçbir sayı tahmin değil; hepsi elle doğrulanabilir.

Bir denetim aracı sana “şu kadar karakter geri kazanabilirsin” dediğinde, o sayının nereden geldiğini bilmen gerekiyor. Bilmiyorsan sayıya ya körü körüne güveniyorsun ya da hiç güvenmiyorsun; ikisi de kötü.

Bu belge, rankcusp’ın metadata denetiminin her adımını yazıyor. Amaç şeffaflık değil sadece — asıl amaç, aynı denetimi elle yapabilmen. Elle yapabildiğin bir şeyi otomatikleştiren bir araç güvenilebilir bir araç; yapamadığın bir şeyi yaptığını söyleyen araç değil.

Belgenin ikinci işlevi sınır çizmek. Denetimin ölçemediği şeyler var ve onlar da yazılı. Bir aracın neyi ölçmediğini söylemesi, ölçtüğü şeye olan güveni artırıyor.

Üçüncü işlev tutarlılık. Yöntem sabit kaldığı sürece iki farklı tarihte alınan denetim karşılaştırılabiliyor. Yöntem değiştiğinde bu belge de değişiyor ve değişiklik yazılıyor.

Sayım 1: uygulama adı ve alt başlık tekrarları

En büyük israf kalemi bu ve hesabı en basit olanı.

Adım bir: uygulama adı ve alt başlık, ülkenin harf katlama kurallarına göre küçük harfe çevriliyor. Bu adım kritik — Türkçe ve Azerice’de büyük I küçüldüğünde noktasız ı oluyor, başka her yerde noktalı i. Kural yanlış uygulandığında aynı kelime iki farklı kelime gibi görünüyor ve tekrar bulunamıyor.

Adım iki: her iki alandaki kelimeler ayrıştırılıyor. Boşlukla ayrılmayan yazı sistemlerinde — Çince, Japonca — kelime sınırları boşlukla belirtilmediği için ayrı bir sınır bulma işlemi çalışıyor.

Adım üç: keyword alanındaki kelimeler aynı işlemden geçiriliyor ve iki küme kesiştiriliyor.

Adım dört: kesişen her kelimenin uzunluğu toplanıyor, ayırıcı virgüller de eklenerek. Çıkan sayı, geri kazanılabilir karakter sayısı.

Bu sayım tamamen doğrulanabilir. Uygulama adını ve keyword alanını yan yana koyup ortak kelimeleri elle sayabilirsin; sonuç aynı çıkar.

Sayım 3: kök tekrarları

Üçüncü kalem dile en bağımlı olanı ve Türkçe’de en verimli çıkanı.

Apple aynı kökün farklı hâllerini ayrı tutmuyor. Tekil ve çoğul, yakın çekim ekleri, aynı kökten türeyen yakın biçimler — hepsini yazmak, en kısası dışındakilerin karakterini harcamak demek.

Denetim bunu şöyle buluyor: keyword alanındaki kelimeler normalleştiriliyor ve aynı köke inen kelimeler gruplanıyor. Bir grupta birden fazla kelime varsa, en kısası dışındakiler israf olarak işaretleniyor.

Normalleştirme burada da ülkeye bağlı çalışıyor. Aynı kelimeyi bir ülkede bir türlü, başka bir ülkede başka türlü katlarsan iki ayrı grup elde ediyorsun ve ikisi de yanlış oluyor.

Bu sayımın bir sınırı var: kök bulma her dilde aynı güvenilirlikte değil. Ekleri zengin dillerde daha çok israf buluyor; eklerin az olduğu dillerde daha az. Denetim, emin olmadığı grupları işaretlemiyor — yanlış bir öneri, hiç öneri vermemekten kötü.

Sayım 5: kullanılmayan alan

Beşinci kalem, israfın en görünmez biçimi: hiç kullanılmamış karakterler.

Keyword alanı 100 karakter ve alanın tamamını doldurmamak da bir kayıp. Doldurulmayan her karakter, indekslenmemiş bir kelime demek.

Denetim alanın doluluk oranını gösteriyor ve boş kalan karakter sayısını yazıyor. Ama bir uyarı ile: alanı doldurmak için alakasız kelime eklemek, doldurmamaktan kötü. Uygulamanın yapmadığı bir şeyi anlatan ifadede sıralanmak, gelen kullanıcının aradığını bulamamasına ve düşük puanlı değerlendirmeye yol açıyor.

Bu yüzden denetim boş alanı bir israf olarak değil, bir fırsat olarak işaretliyor: “şu kadar karakter boş, havuzdan şu ifadeler bu alana sığar” biçiminde.

En büyük kullanılmayan alan ise ülke bazında oluyor. Bir ülkenin keyword alanı tamamen boşsa, orada 100 karakterin tamamı harcanıyor ve bunun hiçbir görünür işareti yok. Denetim ülke kapsamını ayrı bir satırda gösteriyor.

• Boş karakter bir israf değil, bir fırsat — ama alakasız kelimeyle doldurulmamalı.
• Boş bırakılmış bir ülke alanı, o ülkede 100 karakterin tamamı demek.
• Alanı doldurmak için yapılmayan bir işi anlatan ifade koymak puana zarar veriyor.
• Ülke kapsamı ayrı bir satır; genellikle denetimin en çok karakter bulan kalemi.

Denetimin çıktısı nasıl okunur

Denetim bir liste üretiyor, bir puan değil. Puan vermemek bilinçli bir tercih: tek bir sayı, hangi işi yapacağını söylemiyor.

Listenin her satırı üç bilgi taşıyor: ne bulundu, nerede bulundu, kaç karakter geri geliyor. Üçü bir arada olduğunda satır doğrudan bir işe dönüşüyor.

Satırlar geri kazanıma göre sıralanıyor. En üstteki satır, en çok karakter açan düzeltme. Genellikle uygulama adı tekrarları en üstte çıkıyor.

Bir de sıralanamayan satırlar var: uyarılar. “Bu alt başlık kelime listesi gibi görünüyor” ya da “bu ülkenin alanı boş” gibi. Bunların karakter karşılığı yok ama karar değeri var.

Denetimin doğru kullanımı şu: en üstteki üç satırı uygula, bir sürüm gönder, bir hafta bekle ve sıralamaları karşılaştır. Tamamını aynı anda uygulamak, hangi düzeltmenin ne yaptığını ölçemez hâle getiriyor.

Denetimin ülke boyutu

Metadata denetiminin en çok karakter bulan kalemi genellikle tek bir alanın içinde değil, alanların arasında: doldurulmamış ülkeler.

Apple’ın açık olduğu 175 ülke ve bölgenin her birinde ayrı bir keyword alanı bulunuyor ve bu alanların çoğu birbirinden bağımsız indeksleniyor. Bir ülkeyi boş bırakmak, orada 100 karakterin tamamını harcamak demek.

Bu israfın hiçbir görünür işareti yok. Uygulaman o ülkede yayında, sayfası görünüyor, sadece aramada bulunmuyor. Kaybı gösteren tek şey, o ülkedeki sıralamalarının hiç oluşmamış olması.

Denetim ülke kapsamını ayrı bir satırda gösteriyor: kaç ülkede alan dolu, kaçı boş, boş olanların hangilerinde indirme var. Son kısım önemli — indirme almadığın bir ülkenin alanını doldurmak öncelikli değil.

İkinci ülke kalemi kopyalama. Bir ülkenin alanını diğerine kopyalamak, iki ülkeden birini boşa harcamak demek; aynı dilin farklı ülkelerde farklı arandığı durum istisna değil, kural. Denetim birebir aynı olan alanları işaretliyor.

Üçüncü kalem harf katlama. İfadeler saklanırken ülkenin kurallarına göre küçük harfe çevriliyor: Türkçe ve Azerice’de büyük I noktasız ı oluyor, başka her yerde noktalı i. Bu kural yanlış uygulandığında aynı ifade iki ayrı satır gibi görünüyor ve tekrar tespiti çalışmıyor.

Yöntemin dayandığı gözlemler

Bu belgedeki sayımlar birkaç gözleme dayanıyor. Gözlemler Apple’ın açıklamalarından ve doğrulanabilir davranışlardan geliyor; hiçbiri sızıntı ya da tersine mühendislik iddiası değil.

Birinci gözlem: uygulama adı, alt başlık ve keyword alanı aramada indeksleniyor; uzun açıklama indekslenmiyor. Bu, aynı ifadeyi yalnızca açıklamaya yazıp aramada görünmemeyi test ederek doğrulanabiliyor.

İkinci gözlem: keyword alanındaki kelimeler birbiriyle birleşerek ifade oluşturuyor. İki kelimeyi ayrı yazıp birleşik ifadede sıralanmayı gözlemleyerek doğrulanabiliyor.

Üçüncü gözlem: aynı kelimenin farklı alanlarda tekrarı ek bir kazanç sağlamıyor. Bir kelimeyi hem addan hem keyword alanından çıkarıp yalnızca birinde bırakarak test edilebiliyor.

Dördüncü gözlem: tekil ve çoğul ayrı tutulmuyor. Yalnızca tekil hâli yazıp çoğul aramada sıralanmayı gözlemleyerek doğrulanabiliyor.

Beşinci gözlem: indeks anında güncellenmiyor. Bir değişikliğin arama sonuçlarına yansıması genellikle birkaç gün sürüyor ve süre ülkeye göre değişiyor.

Bu beş gözlemin ötesine geçen iddialar — hangi alanın kaç kat ağır olduğu, sıralama formülünün bileşenleri — bu belgede yok, çünkü ölçülebilir değiller.

Sık sorulanlar

Denetimin bulduğu israfı elle doğrulayabilir miyim?

Evet, hepsini. Uygulama adı ve keyword alanını yan yana koyup ortak kelimeleri saymak, virgülden sonraki boşlukları saymak, aynı kökün iki hâlini bulmak — hepsi elle yapılabilir. Doğrulanamayan bir sayı denetime girmiyor.

Neden bir puan vermiyorsunuz?

Tek bir sayı hangi işi yapacağını söylemiyor. “Metadata skorunuz 62” cümlesi bir eylem üretmiyor; “başlıkta geçen üç kelime keyword alanında tekrar ediyor, 27 karakter geri gelir” cümlesi üretiyor.

Rakibimin keyword alanını gösterebilir misiniz?

Hayır. Apple onu geliştiriciye özel tutuyor. Gösterdiğini iddia eden araçlar sıralama verisinden geriye doğru çıkarım yapıyor ve bu bir tahmin; tahmini ölçüm gibi sunmuyoruz.

Denetimin bulduğu her şeyi aynı anda uygulasam olur mu?

Olur ama sonucu ölçemezsin. Hangi düzeltmenin ne yaptığını bilmek istiyorsan en üstteki üç satırı uygula, bir hafta bekle, karşılaştır. Öğrenme ancak böyle birikiyor.

Yöntem değişirse eski denetimlerim geçersiz mi olur?

Geçersiz olmuyor ama doğrudan karşılaştırılamıyor. Yöntem değişikliği tarihiyle birlikte yazılıyor; iki dönem karşılaştırılacaksa kalem kalem bakmak gerekiyor.