Kaynak Merkezi

Rehber ile makale arasındaki fark

Rehberler okunup bırakılan metinler değil. Her biri bir işi baştan sona anlatır ve sonunda elinde uygulanabilir bir çıktı bırakır: bir takip listesi, yeniden yazılmış bir metadata, bir haftalık iş planı.

Bir makale bir konuyu açıklar. Bir rehber bir işi yaptırır. Aradaki fark, metnin sonunda elinde ne olduğuyla ölçülür: makaleyi bitirdiğinde bir şey anlamış olursun, rehberi bitirdiğinde bir şey yapmış olursun.

Bu ayrım basit görünse de metnin yapısını baştan aşağı değiştirir. Bir rehber sırayla okunmak zorundadır, çünkü üçüncü adım ikinci adımın çıktısını kullanır. Bir rehberde her adımın sonunda kontrol edilebilir bir şey vardır: bir dosya, bir liste, bir sayı. Bir rehber, yapamayacağın bir adımı içermez; eğer bir adım için başka bir araç gerekiyorsa bunu adımın başında söyler.

Buradaki rehberlerin hepsi aynı iskeleti takip ediyor. Önce ne ölçeceğini ve hangi başlangıç noktasını kaydetmen gerektiğini söylüyor. Sonra işi adımlara bölüyor. Her adımda ne yapacağını, o adımın tipik olarak ne kadar süreceğini ve adımın çıktısının neye benzemesi gerektiğini yazıyor. En sonda ise hamlenin işe yarayıp yaramadığını nasıl kontrol edeceğini anlatıyor.

Bir rehberi yarım okuyup uygulamak, hiç okumamaktan daha kötü sonuç verir. Çünkü ASO’da yapılan değişikliklerin çoğu geri alınabilir ama ölçüm penceresini kirletir: bir değişikliği geri aldığında Apple’ın indeksinin eski hâline dönmesi de zaman alır ve o süre boyunca ölçtüğün hiçbir şey temiz değildir.

Rehberleri hangi sırayla okumalısın

Rehberler birbirinden bağımsız yazıldı ama bir sıraları var. Uygulaman App Store’da yeniyse ya da ASO’ya ilk defa sistemli bakıyorsan aşağıdaki sıra en az zaman kaybettiren yol.

Keyword seçimi rehberiHer şey listeyle başlar. Hangi ifadeleri takip edeceğini bilmeden ölçecek bir şeyin olmaz. Bu rehber havuzu beş kanaldan büyütmeyi, sonra havuzu ölçülebilir bir listeye indirmeyi anlatıyor. Çıktısı: takip listesi.
Cusp bandı rehberiListeyi ölçtükten sonra 11-30 arasında sıralandığın ifadeler ortaya çıkar. Bu rehber o bandı sıraya koymayı ve hangi ifadeden başlayacağını seçmeyi anlatıyor. Çıktısı: öncelik sırası.
Metadata optimizasyonu rehberiÖncelik sırasının ilk maddesini metadata’ya çevirmek gerekir. Bu rehber uygulama adını, alt başlığı ve keyword alanını birlikte planlamayı, tekrarları ve boşlukları temizlemeyi anlatıyor. Çıktısı: yeniden yazılmış metadata.
Rakip takibi rehberiKendi hamleni yaptıktan sonra ölçümün temiz kalması için rakiplerin ne yaptığını bilmen gerekir. Bu rehber hangi uygulamaları takip edeceğini seçmeyi ve onların hareketlerini kendi hareketinden ayırmayı anlatıyor. Çıktısı: rakip listesi ve haftalık kontrol.
ROI rehberiEn sona bırakılması gereken rehber budur, çünkü ancak birkaç haftalık ölçüm birikince anlamlı olur. Harcadığın zamanın karşılığını nasıl hesaplayacağını ve hangi hamlelerin tekrarlanmaya değer olduğunu anlatıyor. Çıktısı: hangi işi bırakacağına dair karar.

Bir rehberi uygularken en sık yapılan dört hata

Rehberlerin adımları basit olduğu için atlanabilir görünür. Atlandığında da metin çalışmaz, ama sebebini bulmak zor olur. En sık karşılaşılan dört sapmayı baştan yazalım.

Birinci hata: başlangıç noktasını kaydetmemek. Metadata’yı değiştirmeden önce mevcut sıraları kaydetmezsen, sonrasında ne değiştiğini bilemezsin. “Eskiden daha iyiydi” hissi bir ölçüm değildir.

İkinci hata: aynı anda birden fazla şeyi değiştirmek. Uygulama adını, alt başlığı ve keyword alanını aynı sürümde değiştirirsen, sıralama yükseldiğinde hangisinin işe yaradığını bilemezsin. Bir sonraki sefer neyi tekrarlayacağını da bilemezsin, yani öğrenme durur.

Üçüncü hata: erken sonuç beklemek. Apple’ın indeksi anında güncellenmez. Bir metadata değişikliğinin sıralamaya yansıması genellikle birkaç gün sürer, bazı ülkelerde daha uzun. İki gün sonra bakıp “işe yaramadı” demek, ölçümü yapmamış olmak demektir.

Dördüncü hata: kontrol grubunu unutmak. Dokunmadığın ifadeler senin kontrol grubun. Hepsi birlikte aşağı gittiyse, senin ifadenin aşağı gitmesi hamlenin başarısızlığı değil, pazarın hareketidir.

Değişiklikten önce sıraları kaydet; sonrasında karşılaştıracağın tek şey o.
Bir sürümde tek bir alan değiştir; hangi hamlenin taşıdığını ancak böyle öğrenirsin.
En az bir hafta bekle; iki günlük veri gürültüdür.
Dokunmadığın ifadeleri de ölç; onlar olmadan sonucu yorumlayamazsın.

Rehberlerin dayandığı ölçüm disiplini

Bir rehberin adımları ancak altındaki ölçüm güvenilirse anlamlı olur. Buradaki bütün rehberler aynı ölçüm kurallarının üzerine yazıldı; kuralları bilmek adımların neden o şekilde kurulduğunu da açıklar.

Sıra günde bir kez ölçülür. Daha sık ölçmek daha iyi veri vermez, çünkü aynı ifade gün içinde birkaç sıra oynayabilir ve bu oynama pazarın değil, ölçümün gürültüsüdür. Günde bir ölçüm, üst üste konduğunda eğilimi gösterir ve eğilim gürültüden temizdir.

Ölçüm keyword başına yapılır, satır başına değil. Aynı ifadeyi aynı ülkede takip eden bütün uygulamalar tek bir aramadan okunur. Bu, rakip takibini pratik olarak bedava hâle getirir: bir rakibin senin takip ettiğin ifadedeki sırası, zaten yaptığın aramanın içinden çıkar.

İfadeler saklanmadan önce normalleştirilir ve normalleştirme ülkeye bağlıdır. Türkçe ve Azerice’de büyük I küçüldüğünde noktasız ı olur; diğer her yerde noktalı i olur. Aynı ifadeyi bir yerde bir türlü, başka yerde başka türlü katlarsan iki ayrı ifade elde edersin ve ikisi de yanlış olur.

Ölçülemeyen değer boş bırakılır. Popülerliği ölçülememiş bir ifadenin yanında sıfır değil, kısa bir çizgi durur. Rehberlerde “popülerliği en yüksek üç ifadeyi seç” dendiğinde, boş olanlar listeye girmez — sıfır sayılıp en alta atılmaz, çünkü sıfır olduklarını kimse ölçmedi.

Bir haftalık rehber döngüsü

Rehberler tek seferlik metinler gibi görünse de asıl değerleri tekrarlandıklarında ortaya çıkıyor. Aşağıdaki döngü, buradaki bütün rehberlerin ortak iskeleti.

Gün 1 — Ölç ve dondurTakip listendeki bütün ifadelerin sırasını kaydet. Bu haftanın karşılaştırma noktası bu. Aynı gün rakiplerinin sıralarını da kaydet, çünkü onların hareketi senin ölçümünü etkileyecek.
Gün 2 — Bandı çıkar ve seç11-30 arasındaki ifadeleri popülerliğe göre sırala. En üstteki üç ifadeye bak ve içlerinden birini seç. Üçünü birden seçmek cazip gelir ama ölçümü bozar.
Gün 3 — Tek hamleSeçtiğin ifade için tek bir metadata değişikliği yap ve sürümü gönder. Değişikliği bir yere not et: hangi alan, eski hâli, yeni hâli, tarih. Bu not haftaya elindeki tek delil olacak.
Gün 4-6 — DokunmaBu üç gün boyunca metadata’ya dokunma. İndeksin yerleşmesi gerekiyor. Bu sürede yapılacak iş, bir sonraki haftanın adayını seçmek için havuzu büyütmek olabilir.
Gün 7 — Karşılaştır ve karar verAynı ifadeleri yeniden ölç. Kontrol grubunun hareketini çıkar, kalan farkı hamleye yaz. Kazandıysan aynı türden bir hamleyi bir sonraki ifadeye uygula; kaybettiysen geri al ve neden kaybettiğini not et.

Rehberler neyi vaat etmiyor

Bir rehberin işe yaraması için gerçekçi olması gerekir. Buradaki metinlerin bilerek vermediği sözleri de yazalım, çünkü başka yerlerde bu sözler bolca veriliyor.

Hiçbir rehber belirli bir sıraya çıkacağını söylemiyor. Apple’ın sıralama algoritması açıklanmış bir şey değil ve rakiplerin ne yapacağı senin kontrolünde değil. Rehberler bir hamlenin maliyetini ve olasılığını anlatır, sonucunu garanti etmez.

Hiçbir rehber “şu kadar günde şu kadar indirme” demiyor. İndirme sayısı sıralamanın yanı sıra ürünün kendisine, ekran görüntülerine, fiyatına ve o hafta pazarda olan başka her şeye bağlı. Sıralamayı ölçebiliyoruz, indirmeye giden yolun tamamını ölçemiyoruz.

Hiçbir rehber araç kullanmayı zorunlu tutmuyor. Anlatılan yöntemler elle de uygulanabilir; sadece 175 ülke için her gün tekrarlanması pratik değil. Rehberi okuyup elle uygulamak isteyen biri için de metin eksiksiz.

Ve hiçbir rehber tek seferlik bir hamle satmıyor. ASO bir proje değil, bir bakım işi. Bir hafta çalışıp bırakıldığında kazanılan sıralar birkaç ay içinde geri verilir, çünkü rakipler durmaz.

Rehberi kim okumalı, kim okumamalı

Bu metinler tek kişilik ekipler ve küçük stüdyolar düşünülerek yazıldı. Bir kişinin bir haftada uygulayabileceği adımlardan oluşuyor ve hiçbir adım ayrı bir bütçe gerektirmiyor.

Büyük bir ekipte çalışıyorsan rehberleri paylaşmadan önce bir kişinin baştan sona okumasını öneririz. Rehberlerin adımları birbirine bağlı olduğu için bölüşerek uygulamak sonucu bozar: metadata’yı bir kişi, ölçümü başka biri yaparsa aradaki gecikme ölçüm penceresini kaydırır.

Uygulaman henüz yayında değilse rehberleri okumak yine faydalı ama uygulamak mümkün değil. Sıra ölçümü yayında olan bir uygulama gerektirir. Yayına çıkmadan önce yapılabilecek en iyi iş, keyword seçimi rehberinin havuz büyütme kısmını çalıştırıp ilk metadata’yı ona göre yazmak.

Uygulaman çok sayıda ülkede yayındaysa rehberleri tek ülkeyle başlatmanı öneririz. En çok indirme aldığın ülkede döngüyü bir ay çalıştır, işleyişi öğren, sonra ikinci ülkeyi ekle. Aynı anda on ülkede başlamak, hiçbirinde ölçüm yapamamakla sonuçlanır.

Durum	Nereden başla
Uygulama yeni yayında, veri yok	Keyword seçimi rehberi, havuz büyütme kısmı
Sıralamalar var ama takip edilmiyor	Cusp bandı rehberi
Metadata uzun süredir değişmedi	Metadata optimizasyonu rehberi
Sıralamalar açıklanamayan şekilde oynuyor	Rakip takibi rehberi
Zaman harcanıyor, karşılığı belirsiz	ROI rehberi

Rehberlerin kapsamadığı alan: ürünün kendisi

ASO, uygulamanın bulunmasını sağlar. Bulunduktan sonra indirilmesini sağlayan şey ise sayfanın kendisidir: simge, ekran görüntüleri, ilk iki satır, fiyat ve değerlendirme puanı. Rehberler bu alana girmez ve girmemesinin sebebi ölçüm.

Bir uygulamanın sayfasını görenlerin kaçının indirdiğini yalnızca uygulamanın kendi geliştirici hesabı gösterir. Dışarıdan bakan hiçbir araç bunu ölçemez. Ölçemediğimiz bir alan hakkında adım adım rehber yazmak, tahmini yöntem gibi sunmak olurdu.

Yine de sınırı bilmek işine yarar. Sıralaman yükseldiği hâlde indirmeler artmıyorsa sorun ASO’da değildir; sayfadadır ya da üründedir. Bu ayrımı yapabilmek, boşuna keyword kovalamaktan kurtarır.

Pratikte şöyle bakılır: bir ifadede 20. sıradan 8. sıraya çıktın ve o ifadenin popülerliği yüksek. Görünürlüğün ciddi biçimde arttı. İndirme tarafında hiçbir şey değişmediyse, gelen kullanıcılar sayfayı görüp vazgeçiyor demektir. O noktada yapılacak iş ekran görüntülerini değiştirmek, ilk iki satırı yeniden yazmak ya da fiyatı gözden geçirmektir — bir keyword daha eklemek değil.

Bunun tersi de doğru. İndirmeler artıyor ama sıralamalar sabitse, trafiğin arama dışından geliyor demektir: bir bağlantı, bir liste, bir sosyal paylaşım. O trafik değerlidir ama sürdürülebilir değildir; arama trafiği süreklidir ve rehberlerin uğraştığı yer orasıdır.

Sıra yükseldi, indirme sabit: sorun sayfada. Ekran görüntüleri ve ilk iki satır.
Sıra sabit, indirme arttı: trafik aramadan gelmiyor. Kaynağı bul, kalıcı olup olmadığına bak.
İkisi de sabit: hamlen henüz indekse yansımadı ya da hamle yanlış alandaydı.
İkisi de düştü: önce kontrol grubuna bak; pazar birlikte hareket ediyor olabilir.

Rehberleri uygularken tutulacak kayıt

Rehberlerin tamamı bir kayda dayanıyor: ne zaman neyi değiştirdiğin. Bu kayıt olmadan hiçbir rehber işe yaramaz, çünkü karşılaştırma yapılacak nokta kalmaz.

Kayıt karmaşık olmak zorunda değil. Bir satırda beş alan yeter: tarih, hangi ülke, hangi alan değişti, eski hâli, yeni hâli. Bu beş alan, üç ay sonra “neden bu kelimeyi eklemiştik” sorusunun cevabını verir.

Kaydın en çok işe yaradığı an geri alma anıdır. Bir hamle sıralamayı düşürdüğünde eski metadata’yı hatırlamak zorunda kalmazsın; kayıttan okur, geri yazarsın. Hatırlamaya güvenen ekipler genellikle yanlış hatırlar ve eski hâli tam olarak geri getiremez.

İkinci işlevi öğrenme. Üç ay sonra kayda bakıp hangi tür hamlenin kaç kere işe yaradığını sayabilirsin. “Alt başlığa ifade eklemek beş kere denendi, üçünde kazandı” cümlesi, hiçbir genel rehberde bulamayacağın bir bilgidir çünkü senin uygulamana ait.

Üçüncü işlevi devir. Ekipte biri ayrıldığında ASO bilgisi de onunla gitmesin diye. Kayıt varsa yeni gelen kişi bir haftada bağlamı kurar; yoksa sıfırdan başlar.

Alan	Neden gerekli
Tarih	İndeksin yerleşme süresini ve ölçüm penceresini belirler.
Ülke	Aynı hamle iki ülkede farklı sonuç verir; ayrı satır olmalı.
Değişen alan	Hangi alanın taşıdığını ancak tek tek değiştirerek öğrenirsin.
Eski hâli	Geri almanın tek güvenilir yolu; hatırlamak yeterli değil.
Yeni hâli	Üç ay sonra aynı hamleyi tekrarlayabilmek için.

Rehberlerin ülke boyutu

Rehberlerin adımları tek ülke için yazıldı ama gerçek hayatta uygulaman birden fazla ülkede yayında. Adımları çoğaltmadan önce bilinmesi gereken birkaç şey var.

Birincisi, metadata alanları ülkeye göre ayrı. Apple’ın açık olduğu 175 ülke ve bölgenin her birinde ayrı bir keyword alanı var ve bu alanların çoğu birbirinden bağımsız indeksleniyor. Türkiye için yazdığın alan Almanya’da işe yaramaz; Almanya’yı boş bırakırsan orada 100 karakteri tamamen harcamış olursun.

İkincisi, ifadeler ülkeye göre katlanıyor. Bir ifadeyi saklarken uygulanan normalleştirme, ülkenin harf kurallarına bağlı. Türkçe ve Azerice’de büyük I küçüldüğünde noktasız ı olur; başka her yerde noktalı i olur. Kuralı her yere aynı uygularsan “AI” ifadesi Türkiye havuzunda “aı” hâline gelir ve o ifadeyi arayan kimseyle eşleşmez.

Üçüncüsü, aynı dil farklı ülkelerde farklı aranıyor. İspanyolca konuşulan iki ülkede aynı uygulamayı tarif eden ifadeler örtüşmeyebilir; yerel karşılıklar, marka adları ve günlük kullanım farklı. Bir ülkenin metadata’sını diğerine kopyalamak, iki ülkeden birini boşa harcamaktır.

Dördüncüsü, ölçüm maliyeti. Her sıralama ölçümü Apple’a bir istek demek ve saniyede yapılabilecek istek sayısı sınırlı. Bu yüzden ölçüm keyword başına yapılıyor: aynı ifadeyi aynı ülkede takip eden bütün uygulamalar tek aramadan okunuyor. Pratik sonucu şu: ülke eklemek ifade eklemekten pahalı, çünkü her ülke ifadelerin tamamını yeniden aramak demek.

Önerimiz şu sıra: en çok indirme aldığın ülkede döngüyü bir ay çalıştır. İşleyişi öğrendikten sonra ikinci ülkeyi ekle, ama ilkini bırakma — iki ülkeyi paralel yürütmek, tek ülkede iki ay çalışmaktan daha çok şey öğretir.

Rehberlerin dili ve neden böyle yazıldıkları

Bu metinler ikinci tekil şahısla yazıldı: “yap”, “ölç”, “bekle”. Bu bir üslup tercihi değil, bir kontrol mekanizması. Bir cümleyi “yapılmalıdır” diye yazdığında kimin yapacağı belirsiz kalır ve belirsiz kalan iş yapılmaz. “Sen yap” dendiğinde ise cümlenin bir sahibi olur.

İkinci tercih, her adımın ölçülebilir bir çıktıyla bitmesi. Bir adımın sonunda elinde bir liste, bir sayı ya da bir dosya yoksa o adım tamamlanmış sayılmaz. Bu, rehberi okurken nerede olduğunu bilmeni sağlar; yarım bırakılan bir adım hemen fark edilir.

Üçüncü tercih, süre vermek. Her adımın yanında tipik olarak ne kadar süreceği yazıyor. Bu süreler ortalama değil, üst sınır: adım daha kısa sürerse sorun yok, daha uzun sürüyorsa bir yerde yanlış anlaşılma var demektir.

Dördüncü tercih, aracın adını gerektiği yerde anmak ve gerekmediği yerde anmamak. Bir adım elle yapılabiliyorsa nasıl yapılacağı yazılıyor. Elle yapılması pratik değilse — 175 ülkede günlük ölçüm gibi — bu açıkça söyleniyor. Rehberin amacı ürün satmak değil, işi yaptırmak.

Beşinci tercih, sayı vermemek. Rehberlerde “bu hamle ortalama şu kadar sıra kazandırır” cümlesi yok. Böyle bir cümle kurabilmek için çok sayıda uygulamada uzun süre ölçüm yapmak gerekir ve o ölçüm henüz birikmedi. Onun yerine mekanizma anlatılıyor: hamlenin neden işe yarayabileceği, hangi koşulda yaramayacağı ve nasıl kontrol edileceği.

Son tercih, istisnaları saklamamak. Bir kuralın istisnası varsa kuralın hemen altında yazıyor. Bu metinleri uzatıyor ama alternatifi daha kötü: istisnasız yazılmış bir kural, istisnaya denk gelen okuyucuyu yanlış yönlendirir ve o okuyucu bir daha metne güvenmez.

Her adımın bir sahibi ve bir çıktısı var; ikisi de yoksa adım tamamlanmamıştır.
Verilen süreler üst sınır; aşıyorsan bir yeri yanlış anlamışsındır.
Elle yapılabilen adımlar elle anlatılıyor, araç sadece pratik olmayan yerde anılıyor.
Ortalama etki sayıları yok, çünkü o ölçüm birikmedi; mekanizma var.
İstisnalar kuralın hemen altında; metin uzuyor ama okuyucu yanılmıyor.

Sık sorulanlar

Bir rehberi bitirmek ne kadar sürer?: Okuması yarım saat, uygulaması bir hafta. Adımların çoğu kısa ama aralarında beklemek gerekiyor; Apple’ın indeksinin yerleşmesi için geçen süre kısaltılamaz.
Rehberleri sırayla okumak zorunda mıyım?: Her rehber tek başına okunabilir ama sıra bir sebeple var: her rehber bir öncekinin çıktısını girdi olarak kullanıyor. Cusp bandı rehberini takip listesi olmadan uygulayamazsın.
Aynı rehberi birden fazla uygulama için kullanabilir miyim?: Evet, ama aynı anda değil. İki uygulamada aynı hafta hamle yaparsan ikisinin ölçümü de kirlenmez; asıl sorun senin dikkatinin bölünmesi ve notların karışması olur.
Rehberde anlatılan adımı aracınız olmadan yapabilir miyim?: Adımların tamamı elle yapılabilir. Sıra ölçümünü elle yapmak bir ülke ve on ifade için mümkün, 175 ülke ve yüzlerce ifade için değil. Rehberler bu farkı her adımda açıkça söylüyor.
Bir rehberi uyguladım, sıralama düştü. Ne yapmalıyım?: Önce kontrol grubuna bak: dokunmadığın ifadeler de düştüyse hamlenin suçu değildir. Sadece senin ifaden düştüyse değişikliği geri al, bir hafta bekle ve eski sıraya dönüp dönmediğine bak. Dönüyorsa hamle yanlıştı; dönmüyorsa düşüşün sebebi başka.