Kaynak Merkezi

Bir raporun bir rehberden farkı

Raporlar bir alanın ölçülmüş hâlini gösterir. Anlatı azdır, tablo çoktur; okunmak için değil, bakılmak ve karar verilmek için yazılırlar.

Rehber sana ne yapacağını söyler. Rapor sana neyle karşı karşıya olduğunu söyler. Bir rehberi okuduktan sonra metadata’nı değiştirirsin; bir raporu okuduktan sonra hangi kategoriye, hangi ülkeye ya da hangi ifade grubuna gireceğine karar verirsin.

Bu fark raporların yapısını belirliyor. Bir raporda adım yoktur, dağılım vardır. Bir raporda “şunu yap” cümlesi yerine “şurada şu kadar yoğunluk var” cümlesi bulunur. Kararı sen verirsin, çünkü kararın doğrusu senin ürününe ve kaynağına bağlıdır; rapor sadece haritayı verir.

Raporlarda yer alan her sayı ölçülmüş bir sayıdır. Bir kategoride kaç uygulamanın belirli bir ifadeyi başlığında taşıdığını sayabiliriz, çünkü başlıklar herkese açık. İlk sıralardaki uygulamaların değerlendirme sayılarını okuyabiliriz, çünkü onlar da açık. Ama o kategorideki uygulamaların gelirini ya da indirme sayılarını yazmıyoruz, çünkü onlar açık değil ve tahmin etmek uydurmak olur.

Bu yüzden raporlarımızda göreceğin sayı türleri sınırlı: sayımlar, dağılımlar, göreli değerler ve zaman içindeki değişimler. Görmeyeceğin sayı türleri de belli: pazar payı, gelir, indirme adedi, dönüşüm oranı.

Bir raporda ne ölçülüyor

Kategori ve rekabet raporlarının hepsi aynı beş ölçümden oluşuyor. Hangi raporu açarsan aç bunlarla karşılaşacaksın.

YoğunlukBir ifade için kaç uygulamanın ilk 200 içinde göründüğü. Yoğunluk yüksekse o ifade kalabalıktır; her sıra için birileriyle yer değiştirmen gerekir. Düşükse ifade ya yeni ya da kimsenin ilgisini çekmiyor — ikisini ayırt etmek için popülerliğe bakmak gerekir.
Başlık payıİlk 20 sıradaki uygulamalardan kaçının o ifadeyi uygulama adında taşıdığı. Bu oran yüksekse ifade için başlık savaşı veriliyor demektir ve alt başlıkla girmek zor olur. Düşükse ifade büyük ihtimalle keyword alanından geliyordur, yani daha ucuz bir alandan girilebilir.
Güç eşiğiİlk 10’daki uygulamaların değerlendirme sayılarının medyanı. Bu sayı senin uygulamanın değerlendirme sayısından çok yüksekse, o ifadede ilk 10’a girmek metadata ile çözülebilecek bir iş değildir. Yakınsa iş metadata işidir.
Bant dağılımıKategorideki uygulamaların takip edilen ifadelerde hangi sıralama bantlarında toplandığı. Bir kategoride 11-30 bandı kalabalıksa, o bantta ilerlemek pahalıdır. Bant boşsa, oraya giren az sayıda uygulama uzun süre orada kalır.
Ülke sapmasıAynı ifadenin farklı ülkelerdeki yoğunluğunun birbirinden ne kadar ayrıldığı. Sapma yüksekse ülke seçimi tek başına bir strateji hâline gelir: aynı metadata bir ülkede kalabalığa, diğerinde boşluğa denk gelir.

Bir raporu okurken yapılan en pahalı hata

Raporlarda en sık yapılan hata, en kalabalık ifadeleri hedef listesine almak. Yoğunluğun yüksek olması o ifadenin değerli olduğunu gösteriyor gibi görünür — “herkes oraya giriyorsa bir bildikleri vardır” diye düşünülür. Oysa yoğunluk çoğu zaman geçmişin izidir: bir ifade yıllar önce popüler olduğu için kalabalıklaşmış, popülerliği düşmüş ama uygulamalar metadata’larından çıkarmamıştır.

İkinci pahalı hata, ülkeleri tek bir liste gibi okumak. Bir raporda Türkiye satırıyla Brezilya satırı yan yana durur ama ikisi aynı ifadeyi anlatmaz. Aynı kelimenin iki ülkede farklı yazıldığı, farklı arandığı ve farklı kategorilerle ilişkilendirildiği durum istisna değil, kuraldır.

Üçüncü hata, güç eşiğini görmezden gelmek. Bir ifadede yoğunluk düşük, popülerlik yüksek görünebilir; kulağa mükemmel gelir. Ama ilk 10’daki uygulamaların değerlendirme sayısı seninkinin yüz katıysa, o ifade metadata ile alınabilecek bir ifade değildir. Rapor bunu söyler; okuyucu genellikle o sütunu atlar.

Dördüncü hata, raporun tarihini unutmak. Bir kategori raporu ölçüldüğü günün fotoğrafıdır. Aradan aylar geçtiyse yoğunluklar değişmiştir. Raporlarda ölçüm tarihi yazılıdır ve bu tarih süs değildir.

Yoğunluğu değer sanma; yoğunluk çoğu zaman eskimiş metadata’nın toplamıdır.
Ülkeleri ayrı ayrı oku; aynı satırda durmaları aynı şeyi anlattıkları anlamına gelmez.
Güç eşiği senin değerlendirme sayının çok üstündeyse o satırı geç.
Raporun ölçüm tarihine bak; birkaç ay eski bir yoğunluk artık yoğunluk değildir.

Rapordan hedef listesine nasıl geçilir

Bir raporun tek çıktısı olmalı: bir sonraki ay takip edeceğin ifadelerin listesi. Aşağıdaki eleme sırası, raporu listeye çevirmenin en hızlı yolu.

Popülerliği ölçülmemiş satırları atPopülerliği boş olan bir ifade hakkında karar veremezsin. Boş olmak sıfır demek değil ama bilinmeyen demek, ve bilinmeyenle öncelik sıralaması yapılmaz. Bu satırlar listenin dışında kalır, silinmez — ileride ölçülebilirler.
Güç eşiği senin üstünde olanları ayırİlk 10’un değerlendirme medyanı seninkinin birkaç katıysa, o ifade bu ay metadata ile alınmaz. Ayrı bir listeye koy; ürün büyüdükçe geri dönersin.
Başlık payı yüksek olanları ikinci sıraya alİfade için başlık savaşı veriliyorsa alt başlıkla ya da keyword alanıyla girmek yavaş sonuç verir. Bunlar imkânsız değil, sadece daha uzun soluklu.
Kalanları bant dağılımına göre sıralaElinde kalan ifadeler arasında, kategorideki 11-30 bandının en boş olduğu ifadeler en ucuz olanlardır. Listeni bu sırayla kur.
İlk beşi al, gerisini bekleme listesine koyBir ayda beşten fazla ifadeye anlamlı şekilde çalışamazsın. Uzun bir hedef listesi, hiçbirine dokunmamakla sonuçlanır.

Raporların üretildiği yöntem

Bir raporun güvenilirliği, üretildiği yöntemin tekrarlanabilir olmasına bağlı. Buradaki raporların hepsi aynı zincirden geçiyor ve zincirin her halkası panelde de çalışıyor.

İlk halka kategori listesi. Apple’ın kategori sıralamaları herkese açık; bir kategorinin ilk yüz uygulaması buradan okunuyor. Bu liste raporun evreni oluyor — rapor bu evrenin dışındaki uygulamalar hakkında bir şey söylemiyor ve söylediğini iddia etmiyor.

İkinci halka metadata okuma. Evrendeki her uygulamanın adı, alt başlığı ve açıklaması okunuyor. Buradan ifade çıkarımı yapılıyor: hangi kelimeler hangi uygulamalarda geçiyor, hangi ikili ve üçlü ifadeler tekrar ediyor. Bu çıkarımda ülkenin harf katlama kuralları uygulanıyor, aksi hâlde aynı ifade iki farklı satır gibi görünürdü.

Üçüncü halka arama. Çıkan ifadelerin her biri için o ülkede bir arama yapılıyor ve ilk 200 okunuyor. Yoğunluk, başlık payı ve bant dağılımı bu tek aramadan hesaplanıyor. Arama başına tek istek yapılması önemli: Apple’a saniyede yapılabilecek istek sayısı sınırlı ve satır başına arama yapan bir yöntem, kapsamı kullanıcı sayısına bağlı hâle getirirdi.

Dördüncü halka popülerlik. Arama önerilerinden türetilen göreli bir değer her ifadeye ekleniyor. Öneri dönmeyen ifadelerde bu alan boş kalıyor ve raporda kısa bir çizgi olarak görünüyor.

Beşinci halka birleştirme. Bütün bunlar tek bir tabloya yazılıyor ve tablo ölçüm tarihiyle birlikte yayımlanıyor. Aynı yöntem bir ay sonra tekrar çalıştırıldığında karşılaştırılabilir bir tablo çıkıyor — raporların değeri de asıl burada, tek bir fotoğrafta değil, iki fotoğrafın farkında.

Hangi raporu ne zaman okumalısın

Raporlar sürekli okunacak metinler değil. Her birinin bir tetikleyicisi var; o tetikleyici olmadan okumak zaman kaybı.

Tetikleyici	Okunacak rapor
Yeni bir kategoriye girmeyi düşünüyorsun	Kategori rekabeti raporu — yoğunluk ve güç eşiği, kararın tamamını verir.
Yeni bir ülkeye açılmayı düşünüyorsun	Kategori raporunun ülke sapması bölümü; aynı ifadenin iki ülkede ne kadar farklı davrandığını gösterir.
Sıralamaların açıklanamayan şekilde düştü	Algoritma güncellemeleri raporu; çok sayıda uygulamanın aynı gün benzer hareket edip etmediğine bakar.
Bir araçtan başka bir araca geçmeyi düşünüyorsun	Araç karşılaştırması; hangi aracın hangi veriyi nereden aldığını yan yana koyar.
Harcanan zamanın karşılığını sorguluyorsun	ROI analizi; hangi hamle türünün kaç sıra kazandırdığını geçmişe dönük toplar.

Raporlarda bulunmayan sayılar

Bir raporun neyi ölçmediğini bilmek, ölçtüğü kadar önemli. Aşağıdaki sayılar buradaki hiçbir raporda yok ve olmayacak — çünkü Apple onları yayımlamıyor ve tahmin etmek, tahmini ölçüm gibi göstermek olur.

İndirme sayısı yok. Apple bir uygulamanın kaç kez indirildiğini üçüncü taraflara vermiyor. Piyasadaki tahminler sıralama ve değerlendirme sayısından geri hesaplanıyor; hata payları çok yüksek ve kategoriye göre değişiyor.

Gelir yok. Uygulama içi satın alma ve abonelik gelirleri tamamen kapalı. Bir uygulamanın fiyatını görebiliriz, kaç kişinin ödediğini göremeyiz.

Mutlak arama hacmi yok. Apple bir ifadenin ayda kaç kez arandığını yayımlamıyor. Popülerlik değerlerimiz göreli ve bunu her yerde göreli olarak yazıyoruz; “ayda 12.000 arama” gibi bir cümle kurmuyoruz.

Dönüşüm oranı yok. Bir uygulamanın sayfasını görenlerin kaçının indirdiği yalnızca uygulamanın kendi geliştirici hesabında görünür. Dışarıdan ölçülemez.

Bu boşlukların tamamı kapatılabilir görünüyor — tahmin ederek. Etmiyoruz, çünkü bir tahmini tabloya yazdığın anda okuyucu onu ölçüm sanır ve ona göre karar verir. Boş bırakmak, yanlış doldurmaktan iyidir.

Yoğunluk, popülerlik ve zorluk aynı şey değil

Raporlardaki üç sütun birbirine benzer görünür ve sık karıştırılır. Karıştırıldığında da yanlış ifadeye aylarca emek verilir, o yüzden ayrımı net yazalım.

Yoğunluk bir sayımdır: o ifade için ilk 200 içinde kaç uygulama var. Tamamen gözlemlenebilir bir sayı; sen de arayıp sayabilirsin. Yoğunluk yüksekse yer bulmak zordur ama bu, ifadenin değerli olduğunu göstermez.

Popülerlik bir tahmindir — ama Apple’ın kendi sinyallerinden türetilen, göreli bir tahmin. Bir ifadenin ne kadar arandığına dair bir sıralama verir, mutlak bir sayı vermez. Apple mutlak arama hacmini kimseye vermiyor; veren araçlar tahmin ediyor ve tahminlerini ölçüm gibi gösteriyor.

Zorluk bir hesaptır: o ifade için yarışanların gücü. Kaç uygulamanın ifadeyi başlığında taşıdığı, ilk sıralardakilerin değerlendirme sayıları ve ifadenin kaç kelimeden oluştuğu bir araya gelir. Zorluk bir kehanet değil, bir maliyet tahminidir: “buraya girmek şu kadar emek ister” der, “giremezsin” demez.

Üçünün birlikte okunması gerekir. Yoğunluğu düşük, popülerliği yüksek, zorluğu düşük bir ifade nadirdir ve bulunduğunda hemen alınmalıdır. Yoğunluğu yüksek, popülerliği düşük bir ifade ise tuzaktır: kalabalık olmasının sebebi geçmişte popüler olmasıdır, bugün değil.

Bileşim	Ne anlama gelir
Yoğunluk düşük, popülerlik yüksek	Fırsat. Hemen takip listesine al ve metadata’da yer aç.
Yoğunluk yüksek, popülerlik yüksek	Pahalı ama gerçek. Uzun soluklu; alt başlıkla değil, başlıkla girilir.
Yoğunluk yüksek, popülerlik düşük	Tuzak. Eskimiş metadata yığını; emek verme.
Yoğunluk düşük, popülerlik düşük	Niş. Değerli olabilir ama tek başına trafik getirmez; küme hâlinde toplanır.
Popülerlik boş	Ölçülemedi. Karar verme; listenin dışında beklet.

Raporları zaman içinde okumak

Tek bir raporun anlattığı şey sınırlıdır: ölçüldüğü günün fotoğrafı. Asıl bilgi iki fotoğrafın farkında saklı, o yüzden raporların en değerli kullanımı karşılaştırmalı olanı.

Bir kategoride yoğunluğun üç ayda artması, o kategoriye yeni uygulamaların girdiğini ya da mevcutların metadata’larını genişlettiğini gösterir. İkisi de senin için aynı sonucu doğurur: aynı sırada kalmak artık daha pahalı.

Güç eşiğinin yükselmesi daha yavaş ama daha kalıcı bir sinyaldir. İlk 10’daki uygulamaların değerlendirme medyanı artıyorsa kategori olgunlaşıyor demektir. Olgun kategorilerde metadata ile alınabilecek mesafe kısalır; kazanç ürün tarafından gelmeye başlar.

Bant dağılımının kayması ise en pratik sinyal. 11-30 bandı boşalıyorsa oraya girmenin maliyeti düşmüştür; doluyorsa aynı bandda kalmak için daha çok çalışman gerekir. Aylık bakıldığında bu kayma, bir sonraki ayın iş listesini neredeyse tek başına belirler.

Ülke sapmasının değişmesi de takip edilmeye değer. Bir ifadenin iki ülkedeki yoğunluğu birbirine yaklaşıyorsa, o ifade küreselleşiyor demektir ve yerel avantajın eriyor. Ayrışıyorsa, bir ülkede boşluk açılıyor olabilir.

Bütün bunları görebilmek için tek şart var: yöntemin aynı kalması. Ölçüm zinciri değiştiğinde iki rapor karşılaştırılamaz hâle gelir. Bu yüzden zincirin adımları sabit tutuluyor ve bir adım değiştiğinde raporun üstünde belirtiliyor.

Raporun evreni ve sınırı

Her raporun bir evreni var: hangi uygulamalara baktığı. Evreni bilmeden raporu okumak, ölçeği bilmeden haritaya bakmaya benzer.

Kategori raporlarının evreni, Apple’ın o kategorideki açık sıralama listesi. Bu liste ilk yüz uygulamayı gösteriyor. Yüzüncünün altındaki uygulamalar rapora girmiyor ve rapor onlar hakkında bir şey söylediğini iddia etmiyor. Küçük bir uygulamanın kendi rakiplerini bu listede bulamaması normaldir; o durumda kendi rakip listesini elle kurmak gerekir.

Rekabet raporlarının evreni ise takip edilen ifadelerin arama sonuçları. Bir uygulama hiçbir takip edilen ifadede ilk 200’e girmiyorsa rapora hiç görünmez. Bu, o uygulamanın önemsiz olduğu anlamına gelmez; sadece seçilen ifadelerle örtüşmediği anlamına gelir.

Bir de dil sınırı var. İfade çıkarımı, boşlukla ayrılmayan yazı sistemlerinde farklı çalışır: Çince ve Japonca’da kelime sınırları boşlukla belirtilmediği için sınırları bulmak ayrı bir işlem gerektirir. Bu işlem yapılıyor ama mükemmel değil; o dillerdeki raporlarda ifade sayısı biraz daha muhafazakâr kalıyor.

Son olarak zaman sınırı. Bir rapor ölçüldüğü gün doğrudur. Apple’ın indeksi sürekli değişir, uygulamalar sürekli metadata günceller. Üç ay eski bir raporun yoğunluk sayıları hâlâ yön verir ama kesin değildir; kritik bir karar veriyorsan yeniden ölçmek gerekir.

Raporları kendi verinle yeniden üretmek

Buradaki raporlar seçilmiş kategoriler ve ülkeler için hazırlandı. Kendi kategorin listede yoksa aynı yöntemi panelde çalıştırabilirsin; rapor zaten bu işin önceden yapılmış hâli.

İlk adım evreni kurmak. Kendi kategorindeki ilk yüz uygulamayı rakip listesine ekle. Yüz fazla geliyorsa ilk elliyle başla; evrenin küçük olması sonucu bozmaz, sadece kapsamı daraltır ve bunu bilerek yaparsan sorun olmaz.

İkinci adım ifade havuzunu çıkarmak. Evrendeki uygulamaların adlarından, alt başlıklarından ve açıklamalarından ikili ve üçlü ifadeler çıkar. Bu çıkarım ülkeye bağlı harf katlama kurallarını uygulamak zorunda; aynı ifadenin iki farklı satır gibi görünmesi en sık yapılan hata.

Üçüncü adım ölçmek. Havuzdaki her ifade için o ülkede bir arama yap ve ilk 200’ü oku. Yoğunluk, başlık payı ve bant dağılımı bu tek aramadan çıkar. Aynı ifadeyi takip eden bütün uygulamalar aynı aramadan okunduğu için rakip sayısını artırmak ölçüm maliyetini artırmaz.

Dördüncü adım popülerliği eklemek. Arama önerilerinden dönen göreli değeri her ifadeye yaz. Öneri dönmeyen ifadelerde alanı boş bırak — sıfır yazma, çünkü sıfır bir ölçümdür ve sonraki sıralamanı bozar.

Beşinci adım tarih atmak. Tabloyu ölçüm tarihiyle birlikte sakla. Bir ay sonra aynı yöntemi tekrar çalıştırdığında elinde karşılaştırılabilir iki tablo olur ve asıl bilgi ikisinin farkında çıkar.

Bu beş adım bir kategori için birkaç saat sürer ve tekrarlandığında dakikalar alır. Raporların değeri de zaten tekrarlanabilir olmalarında: tek bir fotoğraf bir şey söylemez, üst üste konmuş üç fotoğraf kategorinin nereye gittiğini söyler.

Rapor okumanın ekip içindeki yeri

Raporlar tek başına okunduğunda etkisiz kalır. Bir raporun karar üretmesi için birden fazla kişinin aynı tabloya bakması ve aynı sütunu farklı yorumlaması gerekir; tartışma da zaten oradan çıkar.

En verimli düzen şu: bir kişi raporu okuyup üç satır çıkarır. Birinci satır “şurada boşluk var”, ikinci satır “şurada duvar var”, üçüncü satır “şunu ölçemedik”. Bu üç satır toplantıya gider, tablo ekranda açık durur ve itirazlar tablodan yapılır.

İkinci verimli düzen, raporu ürün tarafıyla birlikte okumak. Bir ifadede güç eşiği çok yüksekse o ifade metadata işi değil ürün işidir; bunu ASO’dan sorumlu kişinin tek başına söylemesi genellikle ikna etmez, tabloyu birlikte görmek eder.

Verimsiz düzen ise raporu dağıtıp yorum beklemek. Kimse okumaz; okuyanlar da sütunları farklı anladıkları için birbirini yanlış anlar. Rapor, üzerinde konuşulan bir belge; dağıtılan bir belge değil.

Son olarak raporların saklanması. Her raporun ölçüm tarihiyle birlikte saklanması gerekir, çünkü asıl değer karşılaştırmada. Üç ay sonra aynı kategoriye yeniden bakıldığında elde eski tablo yoksa, yeni tablo yine tek bir fotoğraf olarak kalır ve az şey söyler.

Sık sorulanlar

Raporlar ne sıklıkla güncelleniyor?: Ölçümün tekrarlanması anlamlı bir fark üretecek kadar zaman geçtiğinde. Kategori yoğunlukları haftalık değişmez; aylık ya da mevsimlik bakmak doğru olur. Her raporun üstünde ölçüm tarihi yazar.
Kendi kategorim raporlarda yok, ne yapmalıyım?: Aynı yöntemi panelde kendi kategorin için çalıştırabilirsin: kategori listesindeki uygulamaları rakip olarak ekle, ortak ifadeleri çıkar ve bant dağılımına bak. Rapor, bu işin önceden yapılmış hâli.
Raporlardaki sayıları kendim doğrulayabilir miyim?: Evet, hepsi açık veriden geliyor. Bir ifadeyi App Store’da o ülkede arayıp ilk 20’ye bakarsan başlık payını elle sayabilirsin. Doğrulanamayan bir sayı rapora girmiyor.
İki farklı tarihli raporu karşılaştırabilir miyim?: Evet, yöntem aynı olduğu sürece karşılaştırılabilir. Asıl değerli olan da bu: tek bir yoğunluk sayısı bir şey söylemez, aynı sayının üç ayda nasıl değiştiği çok şey söyler.
Rapordaki boş hücreler ne anlama geliyor?: Ölçülemedi. Sıfır değil, bilinmiyor. Popülerlikte boşluk arama önerisi dönmediği, sırada boşluk ilk 200 içinde bulunmadığı anlamına gelir. Sıfır yazsaydık kararını yanlış verirdin.